Okuma: ~2 dk
6 GHz ve AFC — Wi-Fi 6E/7'nin Güç Kuralları
6 GHz bandı Wi-Fi'a devasa spektrum açtı ama beraberinde yeni güç sınıfları ve AFC (Automated Frequency Coordination) kavramını getirdi. LPI, VLP ve SP modlarını, AFC'nin nasıl çalıştığını ve Türkiye'deki durumu sade bir dille anlatıyoruz.
- Teknik inceleme bekliyor
6 GHz neden farklı kurallara sahip?
2,4 ve 5 GHz bantları onlarca yıldır lisanssız kullanımda; 6 GHz ise farklı: bu bandda uydu bağlantıları, radyolink hatları ve sabit servisler gibi lisanslı, kritik kullanıcılar var. Regülatörler (FCC, CEPT, BTK) Wi-Fi'a bu bandı açarken bir şart koştu: mevcut lisanslı kullanıcılara zarar vermeyeceksin. Bu şartın teknik karşılığı güç sınıfları ve AFC'dir.
Pratik sonuç: 6 GHz'de 'AP'yi tak, tam güçle çalıştır' devri kapandı. Cihazın hangi modda, hangi güçte, hangi kanallarda çalışabileceği konumuna ve regülasyona bağlıdır.
| Sınıf | Kullanım | Güç | AFC |
|---|---|---|---|
| LPI (Low Power Indoor) | İç mekan AP | AB/Türkiye: 23 dBm EIRP; ABD: PSD sınırlı, en fazla ~30 dBm | Gerekmez |
| VLP (Very Low Power) | Giyilebilir/taşınabilir | AB/Türkiye: 14 dBm EIRP; ABD: PSD sınırlı | Gerekmez |
| SP (Standard Power) | Dış mekan/yüksek güç | ABD: en fazla 36 dBm; AB/Türkiye'de henüz tanımlı değil | Zorunlu (AFC olan ülkelerde) |
AFC nasıl çalışır?
AFC (Automated Frequency Coordination), standart güçle çalışmak isteyen AP'nin konumunu ve anten bilgisini bir bulut servisine bildirdiği; servisin o noktadaki lisanslı kullanıcı veritabanına bakarak 'şu kanallarda, şu güçte çalışabilirsin' dediği bir koordinasyon sistemidir. AP, izin listesini periyodik olarak yeniler; listede olmayan kanalda yayın yapamaz.
Bu model 5 GHz'deki DFS'in daha akıllı halidir: DFS radarı pasif dinlemeyle tespit eder ve kaçar; AFC ise proaktiftir — yayın başlamadan önce izin alınır. Sonuç: dış mekan 6 GHz AP'leri hem yüksek güç kullanabilir hem de lisanslı servislerle güvenle bir arada yaşar.
- 1 1. AP açılır
Konum (GNSS/manuel) ve anten bilgisi alınır
- 2 2. AFC sorgusu
Bulut servisine kanal/güç talebi
- 3 3. İzin listesi
Kullanılabilir kanallar ve maks. güç döner
- 4 4. Yayın
Yalnızca izinli kanal/güçte çalışma
- 5 5. Yenileme
İzin periyodik olarak tazelenir
Türkiye'de durum ve tasarımcıya düşen
Türkiye'de 6 GHz'in alt kısmı (5945-6425 MHz) LPI modunda Wi-Fi kullanımına açılmıştır; üst kısım ve SP/AFC rejimi henüz düzenlenmemiştir. Pratik anlamı: bugün Türkiye'de 6 GHz, iç mekanda düşük güçle kullanılan bir banttır — ki bu, kurumsal kampüs ve ofis senaryolarının büyük kısmını zaten kapsar.
Tasarımcı açısından üç ders var. Bir: 6 GHz AP alırken cihazın Türkiye regülasyonunu desteklediğini doğrulayın; her ürün her ülke profilini aynı anda sunmaz. İki: LPI sınırı dış mekan 6 GHz'i bugün için kapsam dışı bırakır; dış mekanda 5 GHz ve lisanslı/lisanssız PtP çözümleri devam eder. Üç: 6 GHz'de kapsama 5 GHz'den biraz daha dardır; AP sayısı ve yerleşimi buna göre planlanmalıdır.
F2'nin yaklaşımı
F2, 6 GHz tasarımlarında regülasyon durumunu proje başlangıcında netleştirir: hangi kanal grubu, hangi güç sınıfı, hangi cihaz profili. Wi-Fi 6E/7 geçişlerinde 6 GHz'i 'bonus bant' olarak değil, kapasite planlamasının ana ekseni olarak konumlandırırız; ancak kapsama farkını ve istemci desteğini de hesaba katarak 5 GHz ile dengeli bir geçiş mimarisi kurarız.
- 2,4 GHz83 MHz
- 5 GHz580 MHz
- 6 GHz (alt)480 MHz
6 GHz'in üst kısmı (6425-7125 MHz) Türkiye'de henüz Wi-Fi'a açılmamıştır.
Eşik değerleri hakkında: Bu yazıdaki RSSI/SNR değerleri örnek tasarım profilleridir, evrensel standart değildir. Nihai kabul hedefleri cihaz üreticisi gereksinimlerine, codec/uygulama SLA'sına, minimum veri hızına, roaming eşiklerine, ikincil kapsamaya, gürültü tabanına ve ölçüm yöntemine bağlıdır.