Wi-Fi Neden Yavaş? — Sistematik Yavaşlık Teşhisi

Önce soruyu doğru sorun: ne yavaş?

'Wi-Fi yavaş' bir teşhis değil, şikayettir. Teşhisin ilk adımı yavaşlığı tanımlamaktır: internet hız testi mi düşük, dosya kopyalama mı uzun sürüyor, video mu donuyor, yoksa sayfalar mı geç açılıyor? Her biri farklı katmana işaret eder. İkinci soru kapsamdır: tek cihaz mı, bir bölge mi, tüm ağ mı etkileniyor? Tek cihazsa sorun büyük olasılıkla cihazdadır; bölgeselse kapsama veya girişim; genelse WAN, anahtarlama veya kontrolcü katmanına bakılır.

Üçüncü soru zamandır: sürekli mi, belirli saatlerde mi? Öğle saatlerinde çöken ağ kapasite sorunudur; gece yavaşlayan ağ yedekleme trafiğidir; rastgele yavaşlık girişim veya donanım sorunudur.

En sık beş neden

Birincisi hava süresi tıkanıklığıdır: kanal kullanımı yüzde 60'ı aştığında herkes birbirini bekler. Nedeni yoğun cihaz sayısı, komşu ağlar veya yavaş cihazların süreyi tüketmesi olabilir. İkincisi girişimdir: mikrodalga fırın, kablosuz kamera, Bluetooth cihazları ve komşu ağlar SNR'yi düşürür; cihaz düşük hıza iner.

Üçüncüsü yanlış kanal genişliğidir: yoğun ortamda 80 MHz kanal, temiz görünen ama sürekli çakışan bir otoyol gibidir; 20/40 MHz'e düşmek çoğu zaman hızı artırır. Dördüncüsü WAN darboğazıdır: Wi-Fi kusursuzken internet hattı veya firewall limiti takılır — hız testini kablolu cihazdan yapmak bunu anında ayırt eder. Beşincisi tek bir sorunlu cihazdır: sürücü hatasıyla kanalı meşgul eden bir cihaz, tüm AP'yi kilitleyebilir.

Ölçümle teşhis: hangi veriye bakılır?

Üç temel ölçüm çoğu sorunu aydınlatır: kanal kullanımı (hava süresi doluluğu), yeniden iletim oranı (çakışma ve girişim göstergesi — yüzde 10 üzeri sorunludur) ve cihazın bağlantı hızı (MCS indeksi). Bu üçlü, 'hava mı dolu, sinyal mi kirli, cihaz mı uzak?' sorularını yanıtlar.

Spectrum analizi, Wi-Fi dışı girişimi görünür kılar: mikrodalga fırının 2,4 GHz'deki imzası, kablosuz kameraların sürekli yayını, eski telsiz telefonların atlamaları. Gözle görülmeyen girişim, spectrum analizi olmadan bulunamaz.

Hızlı kazanımlar

• 2,4 GHz'de yalnızca 1-6-11 kanallarını kullanın; aradaki kanallar çakışma yaratır.
• Yoğun ortamda 5 GHz kanal genişliğini 20/40 MHz'e düşürün.
• Eski düşük hızları (1-6 Mbps) kapatın; yayın trafiği hava süresini boğar.
• Band steering ile çift bantlı cihazları 5 GHz'e taşıyın.
• AP üretici yazılımını güncelleyin; performans düzeltmeleri sık gelir.
• Kablolu tarafta hız testi yapın — sorun Wi-Fi'da değilse boşuna AP kurcalamayın.

F2 yaklaşımı

Yavaşlık şikayetlerinde tahminle değil ölçümle çalışıyoruz: spectrum analizi, kanal kullanımı ve yeniden iletim istatistikleri, cihaz bazlı bağlantı kayıtları ve kablolu uçtan uca testlerle sorunu katmanına göre izole ediyoruz. Çoğu vakada donanım değişikliği gerekmez; doğru parametre ve kanal planıyla aynı altyapıdan katbekat yüksek performans alınır.