Okuma: ~2 dk
Noktadan Noktaya Kablosuz Bağlantı (PtP/PtMP) — Binalar Arası Köprü
Kablo döşenemeyen binalar arasında gigabit hızında bağlantı kurmanın en ekonomik yolu noktadan noktaya kablosuz köprüdür. PtP ve PtMP mimarileri, anten seçimi, bağlantı bütçesi, lisanslı ve lisanssız bant seçenekleri ile Türkiye'deki düzenlemeleri inceliyoruz.
- Teknik inceleme bekliyor
PtP ve PtMP nedir?
Noktadan noktaya (PtP) bağlantı, iki bina arasında yönlü antenlerle kurulan kablosuz köprüdür: bir uç verici, diğer uç alıcı gibi çalışır ve tüm kapasite tek bağlantıya ayrılır. Noktadan çok noktaya (PtMP) ise bir merkez antenin birden fazla uzak noktaya hizmet verdiği mimaridir; kapasite noktalar arasında paylaşılır.
Tipik kullanım alanları: kampüs binaları arası bağlantı, fabrika sahasındaki uzak yapılar, liman vinçleri, kamera direkleri, şantiye ofisleri ve fiber çekmenin maliyetli olduğu her türlü mesafe. Doğru tasarlanmış bir PtP bağlantı 5 GHz'te birkaç kilometrede 500 Mbps'yi, 60 GHz'te kısa mesafede 1 Gbps üzerini rahatlıkla taşır.
Bağlantı bütçesi (link budget)
Bağlantı bütçesi basit bir toplama işlemidir: verici gücü + verici anten kazancı − yol kaybı − kablo ve bağlantı kayıpları + alıcı anten kazancı = alınan sinyal seviyesi. Bu değer, alıcının hedef modülasyon için gereksindiği hassasiyetin en az 10-15 dB üzerinde olmalıdır; bu paya 'fade margin' denir ve yağmur, rüzgar salınımı, mevsimsel değişim gibi etkenleri karşılar.
Yol kaybı mesafeyle ve frekansla artar: 5 GHz'te 1 km'de yaklaşık 108 dB, 5 km'de 122 dB'dir. Bu kaybı karşılamak için yüksek kazançlı yönlü antenler kullanılır; 23-30 dBi dish antenler yaygındır. Fresnel bölgesi temizliği olmadan en güçlü anten bile işe yaramaz; hesap her zaman patika profiliyle birlikte yapılır.
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Verici gücü | +20 dBm |
| Verici anten kazancı | +23 dBi |
| Yol kaybı (2 km) | −114 dB |
| Alıcı anten kazancı | +23 dBi |
| Alınan sinyal | −48 dBm |
| Hedef hassasiyet (MCS9) | −66 dBm |
| Fade margin | 18 dB — sağlıklı |
Bant seçimi: 5, 6, 24 ve 60 GHz
5 GHz en yaygın seçimdir: cihaz çeşitliliği fazla, menzil iyi, maliyet düşüktür. Dezavantajı kalabalık olmasıdır; DFS kanalları radar tespitiyle kesinti yaşayabilir. 6 GHz yeni açılan bandıyla temiz spektrum sunar ama menzil biraz daha kısadır ve Türkiye'de güç sınırları vardır.
60 GHz kısa mesafede (1-2 km) çok gigabit hızlar sunar ve dar hüzmesi sayesinde girişimden neredeyse etkilenmez; ancak yağmur ve oksijen emilimi menzili sınırlar, anten hizalama hassasiyeti yüksektir. Uzun mesafe veya kritik altyapılarda lisanslı bantlar (örneğin 24 GHz) garantili temiz spektrum sağlar ama lisans maliyeti gerektirir. Seçim; mesafe, kapasite hedefi, bütçe ve kritiklikle belirlenir.
| Bant | Tipik menzil | Kapasite | Not |
|---|---|---|---|
| 5 GHz | 1-15 km | 300-700 Mbps | Ekonomik, kalabalık |
| 6 GHz | 1-5 km | 1+ Gbps | Temiz spektrum, yeni |
| 24 GHz (lisanslı) | 2-10 km | 1-2 Gbps | Garantili, lisans gerekir |
| 60 GHz | 0,2-2 km | 1-10 Gbps | Kısa mesafe, hizalama hassas |
Kurulum ve işletme
PtP kurulumunda anten hizalaması her şeydir: dar hüzmeli antenlerde birkaç derecelik sapma sinyali 10-20 dB düşürebilir. Hizalama, üreticinin LED/sinyal göstergesi veya yazılım aracıyla yapılır ve sonrasında her iki uçta RSSI ile veri hızı kayıt altına alınır. Direk salınımı rüzgarlı bölgelerde bağlantı kalitesini dalgalandırır; sağlam montaj şarttır.
İşletmede izleme önemlidir: sinyal seviyesindeki yavaş düşüş çoğu zaman anten kayması, kablo konektörü korozyonu veya yeni bir engel (büyüyen ağaç, yeni bina) anlamına gelir. F2 olarak köprü projelerinde patika analizi, bağlantı bütçesi, Fresnel doğrulaması ve kurulum sonrası kabul testlerini uçtan uca yürütüyor; bağlantıyı izleme sistemine dahil ederek devrediyoruz.
Eşik değerleri hakkında: Bu yazıdaki RSSI/SNR değerleri örnek tasarım profilleridir, evrensel standart değildir. Nihai kabul hedefleri cihaz üreticisi gereksinimlerine, codec/uygulama SLA'sına, minimum veri hızına, roaming eşiklerine, ikincil kapsamaya, gürültü tabanına ve ölçüm yöntemine bağlıdır.